رمان و داستان

قرآن مجید با ترجمه عبارت به عبارت به زبان فارسی

قرآن مجید با ترجمه عبارت به عبارت به زبان فارسی

ترجمه و مترجم را بهتر بشناسید

دربارۀ ترجمه انگلیسی سید علی قلی قرائی

«… آنچه علیقلى قرایى در ترجمه‌‏اش که آگاهانه «قرآن با ترجمۀ عبارت به عبارت انگلیسى» نامیده، به ثمر رسانده است، احیاى هنر ترجمه به عنوان مددکار درک و دریافت متن اصلى است، که ماهرانه با نیازهاى قرآن‏‌پژوهان انگلیسی‌‏زبان (یا انگلیسى‌خوان) انطباق داده شده ‏است. این ترجمه، هم از نظر شیوۀ آرایش [صفحه] و هم برگردان تعبیرات اصطلاحى، با متن اصلى همارا و هماهنگ است. مترجم همواره به نهایت درجه از نزدیکى با متن عربى، همراه با روشنى و شیوایى بیان نایل شده است. همین است که به اساسی‌ترین وجه، ترجمه را با متن اصلى همساز گردانده است.

قرایى هرچند ترجمه‌‏اش را به صورت ترجمۀ عبارت به عبارت معانى قرآنى منظور می‌دارد – که وسیله‏‌اى است براى راهیابى و دستیابى به متن اصلى – باید به تأکید گفت که ترجمۀ او، حتى اگر ارجاعات متقابل منظم به نص عربى، مورد نظرِ خواننده نباشد، در کمال خوشخوانى است. در نتیجه هر قرآن‌پژوهى، حتى اگر قصد نداشته باشد که از آن به عنوان پلى به متن متعالى اصلى عربى استفاده کند، می‌‏بایست که نگاهى به ترجمۀ او بیندازد و لذت و فایده ببرد.

زبانى که قرایى برگزیده [و پیش گرفته]، روشن، پاکیزه و پیراسته، سرراست، متین، و به یکسان به دور از کهن‏‌گرایى (آرکائیسم) و نوگرایى (مدرنیسم) است که [دو گرایش اخیر] به [کار ]سایر مترجمان قرآن آسیب رسانده است.

این امر… همواره بر عهدۀ مترجم بوده که تفسیر را تابع وظیفۀ اصلى ترجمه بگرداند؛ نه آنکه هرگونه رأى و نظر شخصى را که خود داشته باشد بر متن تحمیل کند. و تا آنجا که توانسته براى [پى بردن به] فراتر از متن، به منابع [معتبر] مراجعه کرده تا درست‌ترین اقوال را برگزیند و آنها را بشناسد و بشناساند. قرایى در هر سه این زمینه‌‏ها موفق بوده است.

قرایى در آغاز ترجمۀ عبارت به عبارتش از معانى قرآنى، پیشگفتارى آورده است که در آن نه فقط از روش ترجمه‌‏اى که در پیش گرفته سخن گفته، بلکه، مهم‏تر از آن از انگیزۀ کلى و وجودی‌اى که باید انسان را به مطالعۀ قرآن وادارد، یعنى: نیاز آغازین به شناخت منشأ خود، طبیعت، قصد و غایت هستى و سرنوشت و سرانجام [آفرینش] گفت و گو کرده است. مسئله ساده و روشن است. در واقع، تحسین و ارج‌گذارى جدى و عمیق به پیام قرآنى، به کل کوششهاى موفق قرایى روح و جان بخشیده است. ما مطالعۀ ترجمۀ او را به همۀ کسانى که تعلق خاطر [و پرواى] جدى به قرآن کریم دارند، صمیمانه توصیه می‌کنیم.»

(پرفسور حامد آلگار (Hamid Algar) استاد مطالعات شرق‌شناسی دانشگاه ایالتی برکلِی در کشور ایالات متحده آمریکا)

درباره ترجمۀ فارسی اثر حسین استاد ولی

ترجمۀ دانشمند گرانمایه و ناقد نکته‏‌سنج آقاى حسین استادولى بى‏گمان به دلیل آشنایى مترجم آن به اصول ادب، تفسیر، کلام، فقه و معارف اسلامى، و همچنین حُسنِ سابقه در ترجمه آثار گوناگون، ترجمه‏اى استوار و در خور توجه است، و با توجه به توضیحاتى مفید که در متن آمده مى‏توان گفت که این اثر تقریباً در ردیف «ترجمه‏هاى تفسیرى» قرار مى‏گیرد.

نثر این ترجمه صرف نظر از فراز و فرودهایش نثرى معمول و متعارف است و مى‏تواند براى همۀ فارسى‏زبانان در هر قشر و طبقه‏اى که باشند مورد استفاده قرار گیرد؛ در این اثر، تلاش لازم براى ارائۀ ترجمه‏اى صحیح به عمل آمده و تا سرحد توان، دقت و صحت با روانى و گویایى عبارات جمع گردیده است. همچنین توجه به نکات بلاغى ـ که بُعد هنرى هر ترجمۀ استوارى متّکى به آن است ـ در این ترجمه رعایت شده است.

در مجموع، این ترجمه که حاصل زحمات چندین سالۀ این مترجم فاضل است ترجمه‏اى روان، پذیرفته همگان و بازتابِ اخلاص و طهارت نفسِ صاحب آن است.
(محمد علی کوشا منتقد ترجمۀ قرآن و داور کتاب سال ایران)

۱) این ترجمه بسیار قرآن شناسانه، و نه حتّى قرآن پژوهانه، به عمل آمده است.
۲) مترجم یک عمر با تفسیرهاى قدیم و جدید قرآن کریم انس عمیق داشته، و این انس به دو صورت در ترجمه ظاهر شده، که هم ترجمه را روشن‏تر کرده است، و هم طبعاً بیشتر و بهتر مفاهیم قرآن را، یا نگفته‏هایى که ایجاز اعجازین قرآن وانهاده، به بیان درآورده و دست خواننده را در هر سطحى از سواد قرآنى که باشد، مى‏گیرد.
۳) افزوده‏هاى تفسیرى همه در جهت شفاف و شیواسازى متن ترجمه است. من هیچ نمونه و نشانه‏اى از اطناب در این افزوده‏هاى تفسیرى ندیدم و کمتر ترجمه‏اى را دیده‏ام که با این درجه از فهم عمیق قرآن، صورت گرفته باشد. جزاه اللّه‏ عن القرآن والاسلام خیر الجزاء.
۴) ساختار جملات، و به طور کلى نثر ترجمه بسیار مفهوم و مأنوس و طبیعى، و طبعاً به نثر معیار امروزین است.
(بهاء الدین خرمشاهی قرآن پژوه و منتقد ترجمۀ قرآن)

heading سفارشی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.